To σοβαρό πολιτικό, οικονομικό, περιβαλλοντικό και διεθνές κόστος για την Τουρκία από τα σχέδια του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για τη διάνοιξη της Διώρυγας της Κωνσταντινούπολης αναδεικνύει σε ανάλυσή του το Foreign Policy.

Η μήκους 43χλμ. διώρυγα που θα συνδέει τη Μαύρη Θάλασσα με την Προποντίδα θα μετατρέψει την πολυπληθέστερη πόλη της Τουρκίας, την Κωνσταντινούπολη, ουσιαστικά σ’ ένα νησί, ενώ θα… αναπτυχθεί μια νέα πόλη ενός εκατ. κατοίκων στις ακτές της ανατολικής Θράκης, θα κατασκευαστεί ένας τερματικός σταθμός για πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, δεκάδες νέες γέφυρες, αυτοκινητόδρομοι, μαρίνες.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις προ τριετίας του Υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών της Τουρκίας το κόστος διάνοιξης της Διώρυγας της Κωνσταντινοπούλης αναμένεται να φθάσει έως και τα 20 δισ. δολάρια – και αυτή είναι μία από τις παραμέτρους που πυροδοτούν αντιδράσεις.

Η κυβέρνηση Ερντογάν επικαλείται τη βελτίωση της ασφάλειας στην Κωνσταντινούπολη, καθώς θα μειωθεί ο κίνδυνος ατυχημάτων, συγκρούσεων ή προσάραξης κάποιων από τα πολλά τάνκερ με πετρέλαιο και φυσικό αέριο ή φορτηγά πλοία που διέρχονται από τα στενά του Βοσπόρου – έστω κι αν το τελευταίο δυστύχημα στον Βόσπορο συνέβη πριν από περίπου 50 χρόνια.

Οι επικριτές του φαραωνικού πρότζεκτ του Ερντογάν από την άλλη αντιτείνουν ότι η Διώρυγα της Κωνσταντινούπολης θα διέρχεται από μια από τις τελευταίες περιοχές πρασίνου γύρω από τη μεγαλούπολη και μεγάλη δεξαμενή πόσιμου ύδατος. Οι περιβαλλοντολόγοι έχουν ξεσηκωθεί εδώ και καιρό, αλλά οι διαμαρτυρίες τους έγιναν πιο εκκωφαντικές τον περασμένο μήνα, όταν η κυβέρνηση του AKP άναψε το οριστικό πράσινο φως με τον Ερντογάν να επιμένει ότι το εγχείρημα θα δώσει «νέα πνοή» στην περιοχή.

Αντιδρά η πλειοψηφία των κατοίκων της Πόλης στη διάνοιξη της ΔιώρυγαςΔημοσκοπήσεις καταγράφουν την αντίδραση της πλειοψηφίας των κατοίκων της Κωνσταντινούπολης στο σχέδιο, που απορρίπτει και ο δήμαρχος Εκρέμ Ιμάμογλου και όπως επισημαίνει το Foreign Policy οι διαμαρτυρίες αυτές μπορεί να εξελιχθούν σε έναν μεγάλο εφιάλτη για τον Ερντογάν, αφού και το 2013 ειρηνικά ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις για τα οικοδομικά σχέδια της κυβέρνησης στο πάρκο Γκεζί (όπου ο Ερντογάν ήθελε να μετατρέψει ένα πρώην οθωμανικό στρατόπεδο μεταξύ άλλων και σε εμπορικό κέντρο) και εξελίχθηκαν σ’ ένα κύμα αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων, που διήρκεσαν εβδομάδες στη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετώπισε εσωτερικά το κυβερνών κόμμα αφότου ανέλαβε την εξουσία στην Τουρκία.

Πολλοί οικονομολόγοι και πολεοδόμοι θεωρούν ότι στη Διώρυγα της Κωνσταντινούπολης θα σπαταληθούν πολύτιμοι πόροι σε μια περίοδο μάλιστα που η οικονομία της Τουρκίας κλυδωνίζεται σοβαρά. Το ίδιο πιστεύει και ο προερχόμενος από την αξιωματική αντιπολίτευση δήμαρχος της Πόλης. «Το σχέδιο αυτό δεν συνιστά απλώς προδοσία, αλλά φόνο. Όταν ολοκληρωθεί θα σημάνει το τέλος της Κωνσταντινούπολης», είχε πει προ διετίας.

Τεράστια περιβαλλοντική καταστροφή

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του δήμου, για τη διάνοιξη της Διώρυγας της Κωνσταντινούπολης θα χρειαστεί να κοπούν κάπου 200.000 δέντρα, θα καταστραφούν 136 εκατ. τ.μ. καλλιεργήσιμης γης και η Πόλη θα χάσει κάπου 33 εκατ. κυβικά μέτρα νερού από την καταστροφή λιμνών και δεξαμενών.

Παράλληλα, τα χώματα από τη διάνοιξη θα χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία χωματερής στις ακτές της Τουρκίας στη Μαύρη Θάλασσα καταστρέφοντας τους παράκτιους οικότοπους πολλών ειδών της πανίδας, ενώ η προσθήκη σύμφωνα με εκτιμήσεις ετησίως έως και δύο κυβικών χιλιομέτρων πρόσθετου θαλασσινού νερού και οργανικών υλικών από τη Μαύρη Θάλασσα μέσω της Διώρυγας της Κωνσταντινούπολης στην Προποντίδα ίσως σημάνει το τέλος του ενάλιου περιβάλλοντος εκεί.

Εξ’ ου και οι αντιδράσεις, στις οποίες τον περασμένο μήνα προστέθηκαν και εκείνες των 104 απόστρατων ναυάρχων και άλλων πρώην αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού της χώρας, που διατύπωσαν στην επιστολή τους την ανησυχία τους για ενδεχόμενη απόπειρα της κυβέρνησης να αλλάξει τους όρους ή να αποχωρήσει από τη Συνθήκη του Μοντρέ, που υπεγράφη το 1936 στις όχθες της λίμνης της Γενεύης και εγγυάται την ελεύθερη διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Βοσπόρου και τα Δαρδανέλια, τόσο εν καιρώ ειρήνης όσο και εν καιρώ πολέμου.