Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει μια σειρά από επείγουσες ενέργειες υπό τον φόβο ότι η Ρωσία δεν θα συνεχίσει να τροφοδοτεί με φυσικό αέριο το μπλοκ.

Μεταξύ αυτών προγραμματίζει μειώσεις στη χρήση θέρμανσης και ψύξης ενώ εξετάζει και ορισμένα άλλα μέτρα – ώστε να μετριάσει τον αντίκτυπο μιας πιθανής διακοπής της παροχής φυσικού αερίου από τη Ρωσία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βλέπει μεγάλο κίνδυνο η Μόσχα να σταματήσει τις παραδόσεις καυσίμων φέτος με αιφνίδιο και μονομερές τρόπο, σύμφωνα με προσχέδιο εγγράφου που είδε το Bloomberg. 

Για να προετοιμαστεί για αυτό το σενάριο, η Επιτροπή σχεδιάζει να προτείνει πρόσθετα μέτρα για να περιορίσει την κατανάλωση φυσικού αερίου και να μειώσει το μελλοντικό κόστος για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές.

«Η λήψη μέτρων τώρα θα μπορούσε να μειώσει τον αντίκτυπο μιας ξαφνικής διακοπής του εφοδιασμού κατά ένα τρίτο», ανέφερε η ΕΕ στο έγγραφο, το οποίο εξακολουθεί να υπόκειται σε αλλαγές πριν από την έγκρισή του που έχει προγραμματιστεί για τις 20 Ιουλίου.

«Η δράση σε επίπεδο ΕΕ σε αυτήν την κρίσιμη στιγμή της διαδικασίας αποθήκευσης αερίου, θα μειώσει την ανάγκη για μια πιθανή και πιο επώδυνη μείωση της ζήτησης αργότερα το χειμώνα, σε περίπτωση διακοπής των ροών από τη Ρωσία».

Η μεγαλύτερη πρόκληση της ΕΕ αυτόν τον χειμώνα είναι να διασφαλίσει ότι υπάρχουν επαρκή αποθέματα φυσικού αερίου για να αντιμετωπιστεί η αιχμή της ζήτησης για θέρμανση και ηλεκτρισμό. Αυτά τα αποθέματα χρησιμεύουν επίσης ως αποθέματα ασφαλείας που επιτρέπουν στο φυσικό αέριο να διασχίζει τα σύνορα εντός της ΕΕ για να διασφαλιστεί ότι όλα τα κράτη μέλη έχουν επαρκή εφοδιασμό. 

Οι προσομοιώσεις από τους διαχειριστές συστημάτων φυσικού αερίου της ΕΕ δείχνουν ότι σε περίπτωση πλήρους διακοπής από τον Ιούλιο, η αποθήκευση θα μπορούσε κυμανθεί από 65% έως 71% στις αρχές Νοεμβρίου, σημαντικά κάτω από τον στόχο του 80%, σύμφωνα με το έγγραφο. 

Εάν σημειωθεί διαταραχή σε μεταγενέστερο στάδιο, τον Οκτώβριο ή τους επόμενους μήνες, ο κίνδυνος μιας διαφοράς θα ήταν μικρότερος, αλλά θα υπήρχε λιγότερος χρόνος για την αντιμετώπιση της κατάστασης.

Οι συνολικές ροές από τη Ρωσία είναι τώρα λιγότερο από το 30% του μέσου όρου από το 2016 έως το 2021, σύμφωνα με το έγγραφο. Οι περικοπές στις ρωσικές αποστολές έχουν επηρεάσει 12 κράτη μέλη και ώθησαν τη Γερμανία να αυξήσει τον συναγερμό της για κίνδυνο στο δεύτερο υψηλότερο επίπεδο τον περασμένο μήνα. 

Ενώ οι κανόνες ασφάλειας φυσικού αερίου της ΕΕ προστατεύουν συγκεκριμένες ομάδες καταναλωτών, όπως νοικοκυριά ή νοσοκομεία, ανοίγουν επίσης το δρόμο για τις κυβερνήσεις να δώσουν προτεραιότητα σε ορισμένους κρίσιμους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν με αέριο. Η Επιτροπή σχεδιάζει να συστήσει στα κράτη μέλη να εξετάσουν ένα σύνολο κριτηρίων, με επίκεντρο τον αντίκτυπο στις αλυσίδες εφοδιασμού, την ανταγωνιστικότητα και την παροχή βασικών προϊόντων και υπηρεσιών για την οικονομία.

«Η κατάσταση του φυσικού αερίου στην ΕΕ βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή», ανέφερε η Επιτροπή στο έγγραφο. «Όλοι μπορούν να εξοικονομήσουν φυσικό αέριο, ακόμα κι αν βρίσκονται σε προστατευμένους τομείς, όπως νοικοκυριά ή κτίρια που λειτουργούν από δημόσιες αρχές, βιομηχανίες που έχουν δυνατότητα αλλαγής καυσίμου και, ανάλογα με το εθνικό πλαίσιο, και στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας».

Το σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών προς τα κράτη μέλη περιλαμβάνει επίσης τις ακόλουθες ενέργειες:

  • αλλαγή καυσίμου, τόσο στις βιομηχανίες όσο και στην παραγωγή ενέργειας, για προληπτική εξοικονόμηση αερίου
  • μέτρα που βασίζονται στην αγορά, συμπεριλαμβανομένων δημοπρασιών ή συστημάτων διαγωνισμών, όπου οι κυβερνήσεις θα δίνουν κίνητρα για περικοπή κατανάλωσης από μεγάλους χρήστες, κυρίως βιομηχανίες
  • ενημερωτικές εκστρατείες για τη μείωση της θέρμανσης και ψύξης, καθώς και υποχρεωτικών ορίων σε περίπτωση κρίσης σε επίπεδο συναγερμού.