Της Ελευθερίας Κούρταλη

Οι πρόσφατες θετικές δράσεις στην αξιολόγηση των τεσσάρων ελληνικών συστημικών τραπεζών στις οποίες προχώρησε η Fitch την περασμένη Παρασκευή, αντικατοπτρίζουν την επιτάχυνση των σχεδίων μείωσης του κινδύνου στους ισολογισμούς τους, όπως σημειώνει ο οίκος σε σημερινή του έκθεση, δίνοντας ένα επιπλέον ισχυρό σήμα για τις προοπτικές του κλάδου.

Η Fitch αναμένει ότι τα πιστωτικά προφίλ των Eurobank (‘B -‘ / θετικές προοπτικές), Εθνικής Τράπεζας (‘B -‘ / θετικές προοπτικές ), Alpha Bank (‘CCC +’ / θετικές προοπτικές) και Τράπεζας Πειραιώς (CCC +) θα βελτιωθούν ταχύτερα ως αποτέλεσμα των επικαιροποιημένων σχεδίων, με τη στήριξη και της οικονομικής ανάκαμψης της Ελλάδας η οποία αναμένεται να επιταχυνθεί. Ο οίκος αναθεώρησε επίσης τις προοπτικές για το λειτουργικό περιβάλλον του ελληνικού τραπεζικού τομέα σε θετικές, καθώς η εκκαθάριση της ποιότητας των περιουσιακών στοιχείων θα δώσει στις τράπεζες μεγαλύτερη οικονομική ευελιξία για να παρέχουν νέο δανεισμό.

Η Fitch πάντως εξηγεί πως οι ακόμη χαμηλές αξιολογήσεις των ελληνικών τραπεζών εξακολουθούν να αντικατοπτρίζουν την αδύναμη ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων και την υψηλή επιβάρυνση κεφαλαίου από τα “κόκκινα” δάνεια. Όμως, τα πρόσφατα επικαιροποιημένα στρατηγικά τους σχέδια στοχεύουν στην επιτάχυνση της μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων τα επόμενα δύο χρόνια. Αυτό θα υποστηριχθεί από την πρόσφατη επέκταση του σχεδίου “Ηρακλής” και την υλοποίηση δράσεων ενίσχυσης κεφαλαίου, ιδίως από την πρόσφατη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 1,3 δισ. ευρώ από την Τράπεζα Πειραιώς.

Τα σχέδια των ελληνικών τραπεζών για περαιτέρω τιτλοποιήσεις NPEs μέσω της δεύτερης φάσης του σχεδίου Ηρακλής θα αποτελούσαν σημαντικό βήμα στην εκκαθάριση της ποιότητας του ενεργητικού του κλάδου, όπως τονίζει η Fitch. Αυτές οι τιτλοποιήσεις μαζί με άλλες πρωτοβουλίες, θα μπορούσαν να μειώσουν τον δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων του κλάδου σε κάτω του 15% τους επόμενους δώδεκα μήνες από περίπου 35% στα τέλη του 2020. Η Fitch πρόσφατα είχε εκτιμήσει ότι ο δείκτης NPE θα μπορούσε να μειωθεί κάτω από το 30% στα τέλη του 2021, λαμβάνοντας υπόψη μόνο τις τιτλοποιήσεις υπό την πρώτη φάση του σχεδίου “Ηρακλής”.

Στους υπολογισμούς ο οίκος λαμβάνει επίσης υπόψη την πιθανή εισροή νέων κόκκινων δανείων λόγω της πανδημίας, που προέρχεται κυρίως από τις αναστολές δόσεων δανείων. Οι τέσσερις τράπεζες είχαν χορηγήσει μορατόρια 26 δισ. ευρώ δανείων στο τέλος του 2020 (16% των ακαθάριστων δανείων), τα περισσότερα από τα οποία έχουν πλέον λήξει. Προχώρησαν σε ιδιωτικές αναδιαρθρώσεις και σε επιδοτήσεις δανείου με κρατική στήριξη για να περιορίσουν την πίεση στους δανειολήπτες και στην ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων καθώς λήγουν τα μορατόρια.

Τα σχέδια μείωσης του κινδύνου συνεπάγονται κινδύνους εκτέλεσης, όπως προσθέτει ο οίκος, δεδομένου του πιθανού μεγέθους των τιτλοποιήσεων και του δυνητικού τους αντίκτυπου στα αποθέματα κεφαλαίων των τραπεζών. Ωστόσο, η επέκταση του “Ηρακλή” και οι ενέργειες αύξησης κεφαλαίου θα βοηθήσουν στην άμβλυνση αυτών των κινδύνων.

Η λειτουργική κερδοφορία το 2020 ήταν αδύναμη λόγω των υψηλών χρεώσεων απομείωσης δανείων καθώς οι τράπεζες αύξησαν τις προβλέψεις τους εν αναμονή της επιδείνωσης της ποιότητας του ενεργητικού και για τη στήριξη τιτλοποιήσεων. Ωστόσο, η Fitch αναμένει ότι τα κέρδη το 2021-2022 θα επωφεληθούν από τις χαμηλότερες προβλέψεις, ιδίως για την Eurobank και την Εθνική Τράπεζα, οι οποίες είναι πιο “μπροστά” σε ό,τι αφορά τον καθαρισμό της ποιότητας των περιουσιακών τους στοιχείων.

Οι θετικές δράσεις αξιολόγησης της Fitch αντικατοπτρίζουν επίσης βελτιώσεις στα προφίλ χρηματοδότησης και ρευστότητας των τραπεζών, χάρη στην αύξηση των καταθέσεων (9% για τον κλάδο το 2020), την στήριξη της ΕΚΤ και την βελτιωμένη πρόσβαση στις αγορές χρέους. Ο δείκτης κάλυψης ρευστότητας του κλάδου βελτιώθηκε στο 175% στα τέλη του 2020 από 131% στα τέλη του 2019 και οι τέσσερις τράπεζες πληρούν πλέον την ελάχιστη εποπτική απαίτηση ρευστότητας του 100%.