Το πρωί της 10ης Ιουνίου 1944 γερμανική στρατιωτική φάλαγγα τωνSS ξεκίνησε από τη Λιβαδειά για την Αράχωβα, με σκοπό την εκκαθάριση της περιοχής από τις αντάρτικες δυνάμεις. Στο Δίστομο ενώθηκε με άλλη γερμανική ομάδα που είχε ξεκινήσει από την Άμφισσα και προχώρησαν προς το Στείρι. Οι κάτοικοι έλαβαν εντολή να μην απομακρυνθούν από το χωριό, μέχρι την επιστροφή των γερμανικών δυνάμεων.

Στη θέση Καταβόθρα οι Γερμανοί δέχθηκαν επίθεση από αντάρτες του ΕΛΑΣ. Μετά από σύντομη, αλλά σφοδρή μάχη, αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν.

Οι Γερμανοί απέδωσαν την επίθεση του ΕΛΑΣ σε ειδοποίηση των κατοίκων του Διστόμου και επέστρεψαν στο χωριό για να εκδικηθούν. Με διαταγή του διοικητή τους, υπολοχαγού Χανς Ζάμπελ, το Δίστομο πυρπολήθηκε και 218 κάτοικοι (114 γυναίκες και 104 άνδρες) εκτελέστηκαν απάνθρωπα. Μεταξύ των νεκρών, 45 παιδιά και έφηβοι και 20 βρέφη.

Η πρωτοφανής θηριωδία έγινε αμέσως γνωστή μέσω του BBC στο εξωτερικό και προκάλεσε την κατακραυγή της διεθνούς κοινής γνώμης.

Ενα πολύπτυχο, πολυήμερο και με ευρωπαϊκές συμμετοχές Συνέδριο για τα Ναζιστικά εγκλήματα κατά της Ανθρωπότητας στην Ευρώπη και το χρέος της κοινωνίας για την μνήμη και την δικαίωση των αθώων θυμάτων, σηματοδοτεί τις φετινές εκδηλώσεις για την 77η επέτειο της Σφαγής στο Μαρτυρικό Δίστομο, που ξεκίνησε την Κυριακή 6 Ιουνίου 2021.

Στο Συνέδριο συμμετεχουν καθηγητες ΑΕΙ, νομικοι, ειδικοι επιστημονες,ακτιβιστες, καλλιτέχνες και εκπρόσωποι Μουσειων Θυμάτων από την Ελλάδα, την Ιταλία, την Τσεχία, την Πολωνία και τη Γερμανία και θα ειναι Διαδικτυακό.Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να το παρακολουθήσουν όλες τις συνεδρίες ζωντανα από το σάιτ του Δήμου (www.daa.gov.gr/newsite/) όπου υπαρχει σύνδεση με το καναλι του Δημου στο Youtube).

ΠΕΜΠΤΗ 10 ΙΟΥΝΙΟΥ 2021

7:15 Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Διστόμου

10:00 Μνημόσυνο Σφαγιασθέντων στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Διστόμου

11:00 Επιμνημόσυνη Δέηση στο χώρο του Μαυσωλείου Διστόμου

11:15 Προσκλητήριο νεκρών

11:30 Απαγγελία ποιήματος από τον Στάθη Σταθά

11:35 «Εδώ το λένε Δίστομο», μοιρολόι από τον Λουκά Τζιτζώκο

11:40 Κατάθεση στεφάνων από τον Δήμαρχο Διστόμου-Αράχωβας-Αντίκυρας, τον Πρόεδρο του Τοπικού Συμβουλίου Διστόμου και από τον Σύλλογο Συγγενών Θυμάτων της Σφαγής.

11:45 Τήρηση ενός λεπτού σιγής

11:46 Ανάκρουση Εθνικού Ύμνου

11:47 Πέρας τελετής

18:00 «1ο Μονοπάτι Σωτηρίας». Αναβίωση της διαδρομής σωτηρίας που ακολούθησαν οι επιζήσαντες Διστομίτες. Ορεινή πεζοδρομική διαδρομή με αφετηρία το Μουσείο Θυμάτων Ναζισμού και προορισμό το εκκλησάκι του Αγίου Μάμα, στον ελαιωνα πανω από την Παραλια Διστόμου

77 χρόνια συμπληρώνονται από το Ολοκαύτωμα του Διστόμου, όπου 228 κάτοικοι σφαγιάστηκαν από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής. Την ίδια μέρα και την ίδια ώρα, σε ένα άλλο χωριό, στο Οραντούρ της Γαλλίας, σφαγιάστηκαν 642 άνθρωποι με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Η ΕΡΤ παρουσιάζει την κοινή μοίρα του Διστόμου και του Οραντούρ όπως καταγράφονται στο ντοκιμαντέρ του Θωμά Σίδερη που θα λάβει μέρος στο επίσημο διαγωνιστικό πρόγραμμα του 23ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης.