Της Dambisa Moyo

Οι επιφυλάξεις όσον αφορά τη βιωσιμότητα των κρυπτονομισμάτων έχουν τις ρίζες τους στην αντίληψη του χρήματος ως μέσου ανταλλαγής, μονάδας μέτρησης και αποθήκευση αξίας. Οι επικριτές του bitcoin επισημαίνουν την έλλειψη σταθερότητας και ταχύτητας στις συναλλαγές, αλλά υπάρχουν πολλοί καλοί λόγοι για τους επικεφαλής των επιχειρήσεων να επενδύσουν σε αυτό.

Όσον αφορά την ανταλλαγή, τα κρυπτονομίσματα είναι δυσκίνητα και οι συναλλαγές αργές σε σχέση με τις πιστωτικές κάρτες και τα συμβατικά νομίσματα. Ενώ η Visa και το PayPal μπορούν να εκτελούν 24.000 και 194 συναλλαγές το δευτερόλεπτο αντίστοιχα, το bitcoin μπορεί να ολοκληρώσει μόνο επτά συναλλαγές το δευτερόλεπτο. Επιπλέον, για να υιοθετηθεί ως μέσο ανταλλαγής, το χρήμα πρέπει να απολαμβάνει ευρεία εμπιστοσύνη και να έχει μεγάλη μάζα χρηστών. Σήμερα, το bitcoin αποτυγχάνει και στα δύο.

Ως μονάδα μέτρησης, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η αξία των κρυπτονομισμάτων είναι πολύ ασταθής, περιορίζοντας τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να εκτελέσουν τις δραστηριότητες τους και να σχεδιάσουν τις μελλοντικές τους κινήσεις. Σύμφωνα με έκθεση της JP Morgan, «η μεταβλητότητα του bitcoin σε τριμηνιαία βάση ή οι πραγματικές κινήσεις της τιμής του, είναι 87% έναντι 16% για τον χρυσό».

Ωστόσο, τέτοια νομίσματα μπορεί να είναι μια αξιόπιστη αποθήκευση αξίας και προσφέρουν λύσεις σε σειρά προβλημάτων – ειδικά στις αναδυόμενες οικονομίες.

Προσφέρουν μια εναλλακτική για να τοποθετήσει κανείς κάπου τις αποταμιεύσεις τους. Σε αντίθεση με τα συμβατικά νομίσματα, δεν περιέχουν το ρίσκο του πληθωρισμού οπότε διατηρούν την αγοραστική τους αξία σε πραγματικούς όρους. Από την άποψη αυτή, μπορεί να αποφύγουν τον κίνδυνο υποτίμησης που δημιουργούν οι οικονομικά σπάταλες κυβερνήσεις. Μπορούν επίσης να παράσχουν σταθερότητα και διαφάνεια σε πολιτικά ασταθή περιβάλλοντα.

Τέλος, πολλές αναδυόμενες αγορές στηρίζονται στα εμβάσματα. Οι ροές εμβασμάτων στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος άγγιξαν το επίπεδο ρεκόρ των $548 δισ. το 2019, μεγαλύτερες από τις ροές άμεσων ξένων επενδύσεων ($534 δισ.) και αναπτυξιακής βοήθειας (περίπου $166 δισ.).

Τα κρυπτονομίσματα επιτρέπουν στους ανθρώπους να στέλνουν χρήματα με σημαντικά χαμηλότερο κόστος από τα άλλα νομίσματα. Το κόστος συναλλαγής μπορεί να είναι 50 με 90% χαμηλότερο από ότι με τις παραδοσιακές μεθόδους.

Είναι ξεκάθαρο ότι υπάρχουν πειστικά επιχειρήματα υπέρ των κρυπτονομισμάτων ως μέσου αποθήκευσης αξίας, κάτι παρόμοιο με τον ψηφιακό χρυσό. Ωστόσο, δεν είναι τόσο ξεκάθαρο αν μπορούν να επιλύσουν διαρθρωτικά προβλήματα ως μέσα ανταλλαγής και μονάδες μέτρησης.

Μπορεί να υποστηρίξει κανείς ότι έχει ξεκινήσει ήδη μια ανακατασκευή του παγκόσμιου χρηματοοικονομικού συστήματος ή αρχιτεκτονικής, με την Κίνα να είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος, άμεσος ξένος επενδυτής και δανειστής των ανεπτυγμένων και των αναπτυσσόμενων οικονομιών και ο δεύτερος μεγαλύτερος δανειστής της αμερικανικής κυβέρνησης μετά την Ιαπωνία. Μολονότι, μετά από μια δεκαετία επέκτασης η Κίνα έχει αρχίσει να υποχωρεί.

Επιπρόσθετα, η κινεζική πολιτική τάξη στηρίζει το δικό της ψηφιακό νόμισμα, ένα εικονικό γουάν. Εκδίδεται και ελέγχεται από την κεντρική τράπεζα, σε αντίθεση με τα peer-to-peer κρυπτονομίσματα, και μπορεί να αναδειχθεί σε ανταγωνιστή τόσο του bitcoin, όσο και του δολαρίου. H Fed ανακοίνωσε επίσης πρόσφατα ότι διερευνά την έκδοση ενός ψηφιακού δολαρίου. Το γεγονός ότι κυρίαρχες παγκόσμιες οικονομίες μπορεί να εκδώσουν ψηφιακά νομίσματα δεν επιτρέπει στους επικεφαλής των επιχειρήσεων και τους παρατηρητές της αγοράς να διαγράψουν πλήρως το μέλλον των νέων νομισμάτων.

Τον Δεκέμβριο του 2020, η MicroStrategy – μια πλατφόρμα ανάλυσης επιχειρήσεων – είχε $1,8 δισ. bitcoin στον ισολογισμό της. Αναμένεται να ακολουθήσουν και άλλες εταιρείες, υποθέτοντας ότι η τιμή του νομίσματος θα αυξηθεί και – σύμφωνα με τη «θεωρία του μεγαλύτερου ηλίθιου» – θα είναι σε θέση να πουλήσουν τα bitcoin τους με κέρδος, αποκομίζοντας σημαντικό όφελος. Κάποιες άλλες μπορεί να καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι πρέπει να έχουν κάποια bitcoin για να ικανοποιήσουν όσους πελάτες θέλουν να κάνουν συναλλαγές με αυτό. Το πόσο θα αγοράσουν θα εξαρτηθεί από τις ανάγκες των πελατών τους.

Ωστόσο, υπάρχει και ένας τρίτος λόγος που πρέπει να εξετάσει κανείς σοβαρά να αγοράσει bitcoin και αυτός είναι η αντιστάθμιση του ρίσκου. Ακόμα και αν οι επικεφαλής μιας επιχείρησης δεν πιστεύουν στην μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα του νομίσματος, πρέπει να διασφαλίσουν ότι δεν θα βρεθούν σε μειονεκτική θέση έναντι ενός αντιπάλου. Αν η αξία του bitcoin συνεχίσει να ανατιμάται, μια σημαντική αύξηση στον ισολογισμό ενός ανταγωνιστή θα μπορούσε, ουσιαστικά, να θέσει την εταιρεία σε στρατηγικό κίνδυνο ή να εξαλειφθεί ή να εξαγοραστεί.

Στην περίπτωση αυτή, η αγορά bitcoin σήμερα θα αποδειχθεί συνετή διαχείριση ρίσκου ανεξάρτητα από τι πιστεύει η διοίκηση και το διοικητικό συμβούλιο για την μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα των κρυπτονομισμάτων. Οι επικεφαλής των επιχειρήσεων πρέπει αντίθετα να είναι πάντα σε ετοιμότητα για το ενδεχόμενο το ρίσκο του να μην έχουν bitcoin να αντισταθμίζει το ρίσκο του να έχουν.